DOM PASYWNY


Pasywny dom – nie jeden z nas spotkał się z tym pojęciem i zadawał sobie pytania: co to jest dom pasywny? Czy to się opłaca? Jak go zbudować?
Dom pasywny to budynek, który z założenia ma być jak najbardziej energooszczędny, czyli taki, który ma ograniczone do minimum zapotrzebowanie na energię grzewczą, w którym wszelką wytworzoną energię cieplną (z pasywnych źródeł) np. z kuchenki, lodówki czy telewizora, wykorzystuje się do ogrzania budynku. Sam człowiek jest pewnego rodzaju emiterem ciepła, które również jest wykorzystywane w budynku pasywnym.
Dodatkowe potrzeby cieplne, uzupełniane są poprzez odzysk ciepła z powietrza w rekuperatorze, będącym elementem w systemie wentylacji wymuszonej. Konstrukcja samego budynku ma być tak zaprojektowana, żeby wykorzystać zewnętrzne źródła ciepła takie jak słońce. Przegrody zewnętrzne w takim budynku muszą odznaczać się wysoką szczelnością i izolacyjnością termiczną, ograniczającą emisję ciepła na zewnątrz, czyli straty cieplne do minimum. Aby uzyskać efekt budynku pasywnego, musimy uzyskać wysoką izolacyjność przegród zewnętrznych o współczynniku przenikania ciepła U na poziomie minimum 0,15 W/(m²·K). Najlepiej gdy uda się osiągnąć współczynnik U równy 0,1 W/(m²·K).
Najtańszą metodą otrzymania budynku pasywnego jest wdrożenie odpowiednich procedur już na etapie projektowym nowo budowanego domu. Pozwala to na odpowiednie skonstruowanie, wszystkich jego elementów oraz zgranie ich z materiałami termoizolacyjnymi, zgodnie ze standardami budownictwa pasywnego w taki sposób, żeby uniknąć błędów podwyższających koszty budowania.

Wykonujemy remonty budynków
Wykonujemy remonty budynków

Jako, że w budynku pasywnym należy zadbać o idealną szczelność i izolacyjność termiczną przegród, logicznym jest, że grawitacyjna wentylacja nie jest w stanie zapewnić dostatecznej wymiany powietrza oraz jest zbyt wysoko stratna energetycznie, żeby można było ją zastosować w budynku pasywnym. W związku z tym stosowana jest wentylacja mechaniczna wymuszona nawiewno-wywiewna z systemem odzyskiwania ciepła (rekuperatorem). Jej zadaniem jest zapewnienie odpowiedniej wymiany powietrza oraz odzysk ciepła z odprowadzanego powietrza. Dla zachowania odpowiedniego komfortu i wilgotności, wymiana powietrza w budynku powinna wynosić 30 m3/h na jedną osobę. W celu zapewnienia maksymalnego zysku energetycznego stosuje się system wstępnego ogrzewania powietrza z zastosowaniem wymiennika gruntowego. Jego zadaniem jest wstępne podgrzanie powietrza w zimie i schładzanie latem, co znacząco wpływa na zmniejszenie zużycia energii. Odpowiednio skonstruowany system wentylacji zapewnia odzysk ciepła do poziomu 90 procent.
Obecnie różnica kosztów budowy domu pasywnego w Polsce to 8 do 20 procent więcej w stosunku do budowy domu standardowego. Uzależniona jest przede wszystkim od rodzaju materiałów użytych do budowy i sprawności przeprowadzanych robót. Należy również wspomnieć o rosnących cenach energii i o fakcie, że w związku z tym wzrostem czas amortyzacji kosztów budowy takiego budynku skraca się. Niestety musimy się pogodzić z faktem galopującego wzrostu cen energii w związku z rosnącym zapotrzebowaniem na nią przez ludzkość na świecie oraz narastającymi konfliktami międzynarodowymi na tle energetycznym. Pocieszający może być fakt, że dom pasywny to większa niezależność od dostawców energii. Podsumowując na dzień dzisiejszy jest to jeden z najlepszych sposobów na bezpieczeństwo energetyczne w budownictwie jednorodzinnym.

Energooszczędne oszklenie i ramy okienne: Okna (oszklenie i ramy) powinny mieć współczynniki U nieprzekraczające 0,80 W/(m2.K), przy czym współczynniki g okien powinny wynosić około 50%.
Szczelność powietrzna przegród zewnętrznych budynku: Przeciek powietrza przez nieszczelności połączeń musi być mniejszy od 0,6 objętości budynku na godzinę.
Pasywne podgrzewanie wstępne powietrza świeżego: Świeże powietrze może być doprowadzane do budynku przez podziemne kanały, w których dochodzi do wymiany ciepła z gruntem. Powoduje to wstępne podgrzanie powietrza świeżego do temperatury powyżej 5°C, nawet w trakcie zimnych dni sezonu zimowego.
Wysoce efektywny odzysk ciepła z powietrza usuwanego przy wykorzystaniu wymiennika ciepła powietrze-powietrze: Większość ciepła obecnego w powietrzu usuwanym jest przekazywana do napływającego powietrza świeżego (sprawność odzysku ciepła powyżej 80%).
Zaopatrzenie w ciepłą wodę użytkową wykorzystujące odnawialne źródła energii: Energię do przygotowania ciepłej wody użytkowej dostarczają kolektory słoneczne lub pompy ciepła.
Energooszczędny sprzęt gospodarstwa domowego: W domu pasywnym nieodzowne są urządzenia o niskim zużyciu energii (lodówki, kuchenki, zamrażarki, lampy, pralki, suszarki itd.).

Jak zbudować dom pasywny?
Trzeba zacząć od dobrej lokalizacji. Najlepsza lokalizacja to:
niezacieniona działka, zwrócenie budynku do południa
Osłonięcie od strony północnej naturalnymi wzniesieniami lub drzewami
Bardzo dobra izolacja ścian - np. powyżej 30 cm styropianu lub wełny mineralnej
Elementy domu o wysokiej akumulacji ciepła, dzięki temu chwilowy brak słońca (zachmurzenie lub noc) jest nieodczuwalny
Bardzo dobre i szczelne okna - szyba potrójna, specjalna rama, szczelnie zamontowana w murze, specjalny montaż okien w warstwie izolacji cieplnej w celu minimalizacji mostków termicznych
Brak mostków termicznych - specjalne rozwiązania dla balkonów, ścian piwnicznych - tzw. "odcinanie" murów od fundamentów
Nieodzowna wentylacja mechaniczna zapewniająca odzysk ciepła
Kolektory słoneczne użyte np. do wstępnego podgrzania ciepłej wody użytkowej
Zastosowania dodatkowego źródła ciepła - w celu dogrzewanie do odpowiedniej temperatury (np. kocioł niskiej mocy na gaz lub olej opałowy, pompa ciepła)
Musimy jednak zdawać sobie sprawę, że osiągnięcie niemieckiego standardu w Polsce jest dużo trudniejsze. Polska ma surowszy klimat niż nasi zachodni sąsiedzi, szczególnie Ci z południa i zachodu Niemiec. Zatem dom pasywny w Niemczech, do ogrzania którego tam wystarczy tylko 15 kWh/2 rok, w Polsce będzie energii zużywał więcej.
Dodatkowo do obliczeń za naszą zachodnia granicą jako temp. obliczeniową wewnętrzną przyjmuje się 19°C i przyjmuję się obniżenie ogrzewania nocą . U nas temp. obliczeniowa wewnątrz pomieszczeń wynosi 20°C i nie jest obligatoryjne stosowanie zmniejszenia ogrzewania w nocy.
Zatem Polski dom już w fazie obliczeń i projektowania ma większe wymagania niż równorzędny dom niemiecki. Czyli w fazie wykonania będzie droższy bo będzie potrzebował lepszego ocieplenia i sprawniejszych instalacji.

Na sam koniec, trzeba wspomnieć o tym materiale termoizolacyjnym, który jest niezwykle użyteczny w przypadku konstruowania domów pasywnych. Posiada wszystkie wymienione cechy, jakie musi spełnić materiał termoizolacyjny dla budynku pasywnego a mianowicie są nimi szczelność i doskonała izolacyjność termiczna.
Szczelność uzyskujemy, ponieważ metodą aplikacji piany poliuretanowej jest natrysk, który daje nam ciągłość termoizolacji. Reasumując nie mamy żadnych łączeń, izolacja termiczna wykonana metodą natryskową jest jednolita i szczelna odznaczająca się niskim współczynnikiem infiltracji. Izolacyjność termiczna piany poliuretanowej jest dwukrotnie wyższa od tradycyjnych materiałów termoizolacyjnych takich jak wełna czy styropian. Pianka w budynku pasywnym
Pozwala to na zmniejszenie grubości izolatora, co ma ogromne znaczenie w przypadku poddaszy. Struktura zamkniętych komórek, eliminuje problem wilgoci w termoizolacji a w konsekwencji utraty izolacyjności termicznej, co skutkuje w przypadku zawilgocenia zwiększoną emisją ciepłą na zewnątrz budynku, czyli stratami ciepła. Natrysk daje nam możliwość dokładnego zaizolowania kanałów systemu wymuszonej wentylacji powietrza (rekuperatora).
Współczynnik U 0,15 W/(m²·K) dla zamknięto komórkowej pianki poliuretanowej uzyskujemy już przy 15 cm grubości a przy 25cm współczynnik U jest równy 0,09 W/(m²·K).